Latest Post

VLCĐ: Như một lời hẹn, vậy là Hương Sơn Ca vol.4 đã được xuất bản ngay trong những ngày trước thềm năm mới và mùa trẩy hội Chùa Hương xuân Ất Mùi 2015. Hương Sơn Ca vol.4 là một tập hợp gồm có 11 tác phẩm của Diệu Thiện - Cù Lệ Duyên, đa dạng về âm nhạc còn được mở rộng biên độ sang cả màu sắc dân gian và nhạc nhẹ. Nhạc sĩ Diệu Thiện Cù Lệ Duyên đóng góp không nhỏ với những sáng tác của mình, đã mở một lối đi, một con đường riêng dẫn người nghe đến với nơi đất trời linh thiêng đẹp như tiên cảnh: Hương Sơn

NS: Cù Lệ Duyên
Dường như đã thành một nếp quen, liên tục trong những năm gần đây, những ai yêu mến đất trời - cảnh thiêng Hương Tích dẫu đã hoặc chưa có cơ hội được đặt chân tới nơi đây cũng đã quen với một nếp nghe, đó chính là những giai điệu đẹp ca ngợi về Chùa Hương, sự đan xen giữa đạo và đời trong một không gian huyền tích, như thực lại như mơ của nơi “Nam thiên đệ nhất động”. Tất cả những điều ấy đã khiến tôi liên tưởng tới hình ảnh một con đường đang được khai mở: con đường dẫn con người ta đến với đạo nhưng vẫn rất đời bằng âm nhạc. Và để mở ra con đường ấy là cả một chiều dài hơn nửa thế kỷ với sự góp sức tham gia của nhiều gương mặt, trong đó phải ghi nhận những nhạc sĩ đầu tiên viết về Chùa Hương, trong đó có nhạc sĩ Hoàng Qúy, một trong những gương mặt xuất sắc của thời kỳ đầu tân nhạc Việt Nam, và nhiều thế hệ sau này. Nhưng con đường ấy chỉ thực sự hiện ra khi có sự xuất hiện của Diệu Thiện – Cù Lệ Duyên với chùm những sáng tác về Hương Sơn.

Ca khúc của Diệu Thiện - Cù Lệ Duyên có một điểm chung với những tác giả khác là tính trữ tình, phần lớn các ca khúc thể hiện cái tôi (cá nhân) hướng về cái ta (cảnh đẹp và sự linh thiêng của Chùa Hương – điều mọi người cùng hướng đến) từ đó dễ được công chúng tiếp nhận như chính tâm thế của mình. Nhưng cái riêng trong ca khúc viết về đề tài Hương Sơn của Diệu Thiện - Cù Lệ Duyên chính là chất romance luôn hiện hữu trong mỗi tác phẩm. Những ca khúc luôn có khúc thức rõ ràng, ca từ khúc chiết và diễn tiến âm nhạc chặt chẽ. Nhưng dù là cái chung hay cái riêng thì nhìn vào tác phẩm của Diệu Thiện Cù Lệ Duyên luôn thấy có sự chuyển động về màu sắc và tính chất âm nhạc. Điều này cho thấy tác giả luôn đặt hết tâm tư tình cảm cũng như nhiệt huyết của mình vào những tác phẩm viết về đề tài Hương Sơn. Và vì vậy mà dẫu vẫn là Diệu Thiện Cù Lệ Duyên, dẫu vẫn là một đề tài lớn nhưng người ta vẫn nhận ra những nét riêng trong mỗi album, mỗi ca khúc. Nếu như ở Hương Sơn Ca vol.2 người nghe dễ dàng nhận thấy là tính chất trữ tình, sâu lắng, tình cảm thì ở Hương Sơn Ca vol.3 tác giả tăng cường tính thính phòng và tới album Hương Sơn Ca vol.4 này sự đa dạng về âm nhạc còn được mở rộng biên độ sang cả màu sắc dân gian và nhạc nhẹ.

CS: Tân Phương
Hương Sơn Ca vol.4 là một tập hợp gồm có 11 tác phẩm thể hiện ở các hình thức đơn ca gồm có Sen vàng gót ngọc (Tâm Đức - Thanh Qúy), Về đâu (Kim Thoa), Dạ khúc (Nguyên Như - Duyên Huyền) Lặng thầm (Tâm Như – Tân Phương), Tri âm (Phúc Như – Lê Anh Dũng), Ai về Hương Tích (Ngọc Ánh), Hương mộc miên (Diệu Tâm - Tân Nhàn), Ngàn năm sen mãi nở hoa (Tuấn Anh), Trúc biếc hoa vàng (Ngọc Anh); đáng chú ý, hình thức hợp xướng với hai giọng lĩnh xướng được khai thác hiệu quả trong ca khúc Hương từ bi. Nét đặc sắc ở đây là, 11 tác phẩm trong album là sự hòa quyện, đan xen giữa các màu sắc, tính chất âm nhạc khác nhau, ở đó người nghe có thể cảm nhận được màu sắc trữ tình ở hầu hết các tác phẩm, bên cạnh đó tính chất dân gian còn được gợi mở từ những ca khúc như Về đâu, Hương mộc miên; hay chất thính phòng được thể hiện ở các ca khúc như Dạ khúc, Ngàn năm sen mãi nở hoa, Ai về Hương Tích; đặc biệt, trong album này còn có tác phẩm mang hơi hướng nhạc nhẹ đó là ca khúc Trúc biếc hoa vàng do ca sĩ Ngọc Anh thể hiện.

Chùa Hương vừa là chốn tâm linh vừa là một thắng cảnh vốn đã là một địa danh quen thuộc với mỗi con dân nước Việt nhưng không phải ai cũng có cơ hội để một lần được đặt chân tới nơi đây. Có lẽ, một trong những lý do để nơi đây trở nên thân quen, nằm lòng trong tâm thức mỗi người ấy chính là từ những áng thơ văn, và đặc biệt trong là những tác phẩm âm nhạc. Chính những tác phẩm như trong các album Hương Sơn Ca từ vol.1 cho tới vol.2, vol.3 và bây giờ là vol.4 mà Diệu Thiện Cù Lệ Duyên đóng góp không nhỏ với những sáng tác của mình, đã mở một lối đi, một con đường riêng dẫn người dân xa gần đến với nơi đất trời linh thiêng đẹp như tiên cảnh: Hương Sơn.

Nguyễn Quang Long
--------------------

LỜI PHI LỘ
Thượng Tọa Thích Minh Hiền

Năm nay lập xuân sớm, hoa gạo nở rộ, ngồi nghe lại “Hương Mộc Miên” của Hương Sơn Ca Vol.4 mới cảm nhận được hết tấm lòng đồng thanh tương ứng của nhạc sỹ Phật tử Diệu Thiện – Cù Lệ Duyên.

Liên tục trong 3 năm hàng loạt ca khúc Phật giáo được giới thiệu tới công chúng yêu nhạc Phật. Ngoài những nhạc phẩm ca ngợi Đức Phật đản sinh, ca ngợi Phật giáo Thủ đô Hà Nội thì những ca khúc mang đậm chất thính phòng vẫn là tư tưởng xuyên suốt trong các nhạc phẩm của Diệu Thiện. Ảnh hưởng của dòng nhạc Phật giáo đương đại đến nay đã lan tỏa phổ cập không chỉ trong nước mà còn sang tận các nước lân cận. Khởi đầu từ Vol.1 và nay là Vol.4, với gần 50 ca khúc chị đã đóng góp không nhỏ vào nền âm nhạc Phật giáo Việt Nam. Điều này đã gây ngạc nhiên trong giới chuyên môn âm nhạc trong và ngoài nước. Tất cả những ca khúc của chị nằm trọn vẹn trong những vần thơ không bao giờ phai nhạt.

Muôn điệu du dương khúc nhạc lòng
Hòa ca thanh thoát khắp non sông
Truyền qua mạch sống rung rung động
Tràn ngập không gian rực ánh hồng.
Triệu triệu con tim khúc nhịp nhàng
Từng giây từng phút dội âm vang
Tiếng tơ réo rắt thành cung bậc
Chuyển hiện lời thơ nguyện cúng dàng.

Thay mặt Tùng lâm Hương tích – Phật giáo Thủ đô xin trân trọng giới thiệu.

Non Hương mạnh xuân
P.L 2559 – DL 2015


DVD CHƯƠNG TRÌNH CA NHẠC KÍNH MỪNG KHÁNH ĐẢN BỒ TÁT QUÁN THẾ ÂM VÀ GIỚI THIỆU MỘT SỐ CA KHÚC TRONG ALBUM "HƯƠNG SƠN CA" VOL.4







VLCĐ: Có những người cầu nguyện cho tai qua nạn khỏi, có người thì được như vậy, nhưng cũng có người lại không được như vậy. Cầu nguyện hay van khi phiền não để được những gì? có chăng chỉ giúp con người cảm thấy được bình an trong nhứt thời đau khổ mà thôi, chứ không giúp con người thực sự giảm bớt hay thoát ly được phiền não và khổ đau.

Trong đời sống hằng ngày, không nhiều thì ít, chúng ta đã từng nghe qua những câu than thở, trách móc "trời" như vậy, do những người chung quanh nói ra miệng, hoặc cũng có lúc do chính chúng ta nghĩ thầm như vậy trong bụng. Khi gặp chuyện không may trong cuộc sống, hay gặp nghịch cảnh trong cuộc đời, hầu như mọi người đều kêu "trời" cứu giúp, nếu như người đó không theo tôn giáo nào. Hoặc là van xin, khấn vái, cầu nguyện "đấng thiêng liêng" cứu độ, cứu rỗi, cứu vớt, phù hộ, độ trì cho được tai qua nạn khỏi.

Trên thực tế, có những người cầu nguyện được tai qua nạn khỏi, có những khi cầu nguyện được tai qua nạn khỏi. Nhưng có biết bao nhiêu người cầu nguyện, không được tai qua nạn khỏi, biết bao nhiêu khi cầu nguyện, không được tai qua nạn khỏi. Những lúc cầu nguyện nhưng không được tai qua nạn khỏi, con người bèn tự an ủi, hoặc nghe người khác giải thích là: Tại vì cầu nguyện chưa khẩn thiết lắm, chưa chí tâm chí thành lắm, hoặc là lúc đó trời bận đi cứu giúp người khác, cho nên không nghe lời van vái, lời nguyện cầu của mình. Lời giải thích có tính cách tiêu cực như vậy, thực tế chẳng giúp ích gì cho cuộc sống tâm linh của con người.

Cầu nguyện hay van xin chỉ giúp con người cảm thấy được bình an trong nhứt thời đau khổ mà thôi, chứ không giúp con người thực sự giảm bớt hay thoát ly được phiền não và khổ đau. Cũng giống như miếng thuốc cao dán, chỉ trị được phần ngoài da, chứ không dứt trừ được căn bệnh trầm kha. Cuộc sống của con người cứ quanh đi quẩn lại những chuyện đau khổ khổ đau như vậy nhiều đời nhiều kiếp, không có lối thoát.

Tại sao vậy? Muốn có câu trả lời chính xác, chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu: "Nguyên nhân nào thực sự gây ra những sự khổ đau trên thế gian này?".

Thực sự, nguyên nhân của những chuyện khổ đau đau khổ trên thế gian này, không phải do "trời" nào gây ra cả, mà chỉ vì con người quá ích kỷ, thường hay suy nghĩ đến "cái ta" hay "cái bản ngã" quá nhiều. Chuyện gì có lợi cho mình, cho vợ chồng mình, cho con cái mình, cho gia đình mình, cho dòng họ mình, cho tổ chức mình, cho tôn giáo mình, cho dân tộc mình, cho quốc gia mình thì được, bằng như ngược lại thì dứt khoát là không được! Bất cứ chuyện gì xảy ra trên đời nầy, con người cũng đều nghĩ là "vì mình, cho mình".

Chẳng hạn như trời nắng tốt là để cho mình, gia đình mình, bạn bè mình và hội đoàn mình đi chơi vui vẻ! Trời mưa lớn là để cho mình khỏi tốn tiền rửa xe! Ra đường gặp đám tang, cho là người ta xui xẻo thì mình gặp hên! Hoa quỳnh nở trong nhà mình cho là điềm may mắn, điềm tài lộc đến với mình, đến với gia đình mình! Sở công chánh thấy gia đình mình dọn nhà tới khu vực nầy, liền mở con đường mới băng ngang khu đất trống để cho mình đi làm tiện lợi hơn trước! Từ hồi dân mình qua Canada nhiều, trời thương dân mình, nên thời tiết cũng ấm áp hơn trước! Cái gì cũng đều nghĩ là "vì mình, cho mình" trước tiên hết trơn!

Con người có sự suy nghĩ như vậy cho nên đau khổ lại hoàn khổ đau! Chính vì con người có tâm ích kỷ như vậy, cho nên gây phiền não và khổ đau cho mọi người chung quanh, có liên hệ với họ về phương diện gia đình hay xã hội. Không có trời nào có thể giúp con người được hết khổ đau, nếu chính con người không chịu từ bỏ lề lối suy nghĩ như vậy. Thậm chí ngay trong gia đình, nếu người vợ hay người chồng có nếp suy nghĩ ích kỷ, cái gì cũng "vì mình, cho mình" trước tiên như vậy, thì gia đình đó khó có hạnh phúc được. Nếu người con nào cũng chỉ biết suy nghĩ cho chính bản thân mình mà thôi, thì người con đó rất dễ bất mãn với cha mẹ và anh chị em trong gia đình. Cái gì cũng đòi hỏi phần tốt, phần hơn, phần lợi cho mình, không cần đếm xỉa gì đến những người chung quanh, dù là ruột thịt, thì làm sao có thể sống chung với người khác được? Nhẹ thì bất hòa, gây gổ triền miên trong gia đạo. Nặng hơn thì bỏ nhà ra đi, hoặc gây đau khổ cho những người thân thuộc, nhưng vì mê muội, lại xem như kẻ thù.

Còn đối với mọi người khác ngoài gia đình, các con người có tâm ích kỷ như vậy, lúc nào cũng nghĩ đến mình, vì mình, cho mình, thường dễ trở nên gian ác đối với đồng chủng, đồng loại, tàn nhẫn đối với đồng bào, đồng hương, hay đồng đạo. Những con người như vậy chỉ biết có đồng tiền mà thôi.

Chẳng hạn như vì muốn được hưởng lợi nhiều, ở không lãnh tiền, cho nên con người sẵn sàng vu oan giá họa cho người khác, kiện tụng người khác đòi bồi thường thiệt hại tưởng tượng do họ tự tạo dựng ra, mặc kệ người khác đau khổ thế nào, gia đình của người khác ra sao cũng mặc kệ. Miễn là họ thắng kiện dù phải dùng đủ mọi thủ đoạn để hại người lợi mình. Những người như vậy lại thường hay nói chuyện nhân nghĩa, phải quấy, nhưng họ nhìn ai cũng thấy quấy, chỉ có họ là phải, nhìn ai cũng thấy nguy hiểm đáng ghét, chỉ có họ là hiền từ dễ thương!

Trong thời đại văn minh, khoa học tiến bộ hiện nay, những sự tin tưởng nơi trời, như là một đấng đầy quyền lực, một đấng toàn năng, một đấng sáng tạo ra muôn loài, một đấng có quyền thưởng phạt tùy ý, đã và đang dần dần tan biến, không nhiều người còn tin như thế.

Chẳng hạn trước kia, con người tin tưởng có thần sấm sét, thần sông, thần núi, thần nước, thần gió, thần mưa, rồi đặt tên là: thiên lôi, hà bá, sơn thần, thủy thần, phong thần, vũ thần. Thực ra đó chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng của con người trong sách vở truyện mà thôi. Những người yếu bóng vía, yếu tim, yếu gan, nhẹ dạ, ngây thơ, lại tưởng là thiệt !

Ngày nay, con người đã hiểu được là nước bốc hơi thành mây, mây tụ lại thành mưa. Khi mưa có thể có sấm sét, do các luồng điện chạm nhau trên không trung. Ðó là bài khoa học thường thức đã và đang được dạy ở bực tiểu học từ bao lâu nay. Mưa có ở trong đất liền, mưa có ở trên rừng núi, mưa có ở ngoài biển khơi. Mưa do đủ "nhân duyên" mà có. Mưa không vì thương người dân làm ruộng đang cần nước tưới, mưa không vì ghét dân đô thị muốn được khô ráo sạch sẽ, mưa không vì thương hay ghét một ai, mưa không do trời nào làm ra cả. Thậm chí, từ lâu nay các khoa học gia còn có thể làm được mưa nhân tạo. Có đủ "nhân duyên" thì có mưa. Chỉ có con người khôn ngoan biết dùng nước mưa để làm ruộng, hứng nước mưa để làm nước uống.

Ai ai cũng biết rõ ràng hột cam là "nhân" sinh ra cây cam và cây cam sinh ra "quả" cam. Luật nhân quả đã quá rõ ràng như vậy. Khoa học cũng đã công nhận như vậy. Thế mà cho đến ngày nay, vẫn còn có người không chịu tin, lại thích tin tưởng những chuyện linh thiêng huyền bí, càng mơ hồ khó hiểu, khó giải thích chừng nào, lại càng tin nhiều chừng ấy! Nếu con người chịu khó suy tư sâu rộng hơn một chút, thì sẽ không còn những lời oán than trách móc trời như trước đây nữa. Hể đã có "nguyên nhân", cộng thêm "trợ duyên" đầy đủ thì chắc chắn sẽ có "kết quả hay hậu quả". Thí dụ như hột cam là nguyên nhân chính, cộng thêm trợ duyên như đất tốt, nước tưới, phân bón, công người chăm sóc, kỹ thuật trồng trọt thì kết quả sẽ là cây cam và quả cam.

Luật nhân quả không chỉ áp dụng cho riêng một ai, cho riêng một sắc dân nào, cho riêng tín đồ của một tôn giáo nào cả.

Luật nhân quả là một lẽ thực, là chân lý, không lệ thuộc thời gian hay không gian, luôn luôn áp dụng, bất cứ lúc nào, bất cứ nơi nào.

Sách vở có nói về luật nhân quả như các câu sau: cây nào sinh quả nấy, có lửa mới có khói, gieo gió thì gặt bão, sinh sự thì sự sinh.

Về phương diện tâm linh, về phương diện tinh thần, những việc con người tạo tác, những việc con người nói ra, những việc con người suy nghĩ, từ thân khẩu ý, chính là những nguyên nhân, gây ra những kết quả hay hậu quả, mà con người sẽ thừa hưởng, sẽ nhận lấy, hay sẽ gánh chịu.

Chẳng hạn như câu:

"Gieo nhân nào, gặt quả nấy".

Thí dụ như khi còn nhỏ chăm học, lớn lên cố gắng làm việc và biết tiết kiệm là các nguyên nhân. Kết quả là đời sống vật chất sau nầy khá giả, sung túc. Nghiện ngập, rượu chè, say mê cờ bạc là các nguyên nhân, hậu quả là sự tán gia bại sản về sau. Tham tiền, tham sắc, tham danh, tham ăn, tham ngủ là các nguyên nhân của những việc làm sai trái, xấu xa, độc ác, bất chấp thủ đoạn, chẳng những gây đau khổ cho chính mình, còn gây khổ đau cho thân nhân và cho những người chung quanh nữa.

Những cơn nóng giận không tự kềm chế được là nguyên nhân của những thất bại, khổ đau, hối hận sau nầy.

Sách có câu: "Nhất niệm sân tâm khởi, bách vạn chướng môn khai".

Nghĩa là một khi tâm niệm tức giận, sân hận khởi lên mà chúng ta không tự kềm chế, không tự khắc phục được, thì biết bao nhiêu, trăm ngàn vạn chuyện khó khăn, đau khổ, chướng ngại tiếp nối theo sau đó. Những giây phút nóng giận ngu si, lầm lẫn là nguyên nhân của những sự hối tiếc, đau khổ sau đó, có khi kéo dài triền miên suốt cả cuộc đời.

Những sự cố gắng tu tâm dưỡng tánh, tìm học để hiểu ra chân lý là các nguyên nhân đem lại kết quả là đời sống an lạc và hạnh phúc ngay tại thế gian này cho mình và cho những người chung quanh.

Như vậy, nếu con người hiện đang sống khỏe mạnh, làm ăn phát đạt, gia đình hạnh phúc, con cái nên thân, đó là đang thụ hưởng "kết quả" của phước báo nhiều đời nhiều kiếp trước, do chính mình tạo tác, chứ không do trời nào ban phước cho hết, cũng không do cầu nguyện van xin, nhắc nhở kêu gào mà được, nếu như mình không thực sự xứng đáng được thụ hưởng những điều tốt đẹp đó.

Còn nếu như con người hiện đang gặp nghịch cảnh, gặp khổ đau, đó là đang gánh chịu "hậu quả" của nghiệp báo nhiều đời nhiều kiếp trước, do chính mình tạo tác, chứ không do trời nào giáng họa cho hết, cũng không do cầu nguyện van xin, rên la thảm thiết, mà tránh khỏi được.

Trời, nếu là đấng chí công vô tư, tại sao lại có lòng thương ghét, ban phước giáng họa tùy tiện, theo lời van xin cầu nguyện được? Trời, nếu là đấng linh thiêng, tại sao lại để cho tội ác xảy ra, rồi mới giáng họa trừng phạt? Trời, nếu là đấng toàn quyền, tại sao lại không chịu ngăn ngừa, ngăn chận trước các tội ác trên thế gian? Trời, nếu là đấng vạn năng, tại sao lại chịu thua loài yêu ma quỉ quái, chỉ biết hành phạt loài người? Trời, nếu là đấng đầy lòng bác ái, tại sao lại sáng tạo ra cuộc đời đầy đau khổ cho nhân loại: bệnh tật, thiên tai, hạn hán, bão lụt?

Hiểu được lý lẽ này, biết rõ ràng "trời" không có thực, chỉ là sản phẩm tưởng tượng của con người mà thôi. Hiểu thấu đáo tường tận sự công bằng của luật nhân quả, con người sẽ giảm bớt khổ đau, sẽ không còn "than trời trách đất" nữa.

Trái lại, con người sẽ không còn bi quan yếu đuối, sẽ mạnh mẽ hơn, can đảm hơn, mạnh dạn hơn, dám nhận lãnh "hậu quả" do chính mình tạo tác, hay an nhiên thụ hưởng "kết quả" do chính mình tạo tác và tiếp tục làm những việc thiện để có phước báo, tránh những việc bất thiện để tránh nghiệp báo, quả báo.

Thực ra, chỉ có những phước báo do tạo tác việc phước thiện là có thể giúp con người được "tai qua nạn khỏi" mà thôi, không có trời nào làm chuyện bất công bằng, đến giúp đỡ mình theo lời van xin, cầu nguyện cả.

Vì thế cho nên, thay vì cầu nguyện, van vái trời, con người hãy tích phước, tạo phước, bằng cách làm các việc thiện, nói các lời thiện, nghĩ các điều thiện, tức là giữ gìn ba nghiệp thân khẩu ý được thanh tịnh.

Làm được như vậy, nhưng cũng đừng chấp rằng mình đã làm được bao nhiêu việc thiện, để giữ gìn tâm ý luôn luôn trong sáng và yên tĩnh, là chúng ta đang giảm thiểu nghiệp báo đã tạo, bớt phiền não và khổ đau của đời mình một cách tích cực vậy.

Chúng ta thử xét thí dụ:

Nếu một người bị bắt buộc phải ăn một nắm muối thì quả thực là khó khăn và đau khổ. Nhưng nếu người đó có thể bỏ nắm muối vào trong tô nước rồi uống, thì có lẽ dễ chịu được một chút. Nếu người đó có thể bỏ nắm muối vào trong lu nước rồi uống, thì sẽ dễ chịu hơn chút nữa. Nếu người đó có thể bỏ nắm muối vào trong hồ nước lớn rồi uống, thì chuyện sẽ không còn thành vấn đề lớn nữa.

Nắm muối kia tượng trưng cho những nguyên nhân tội lỗi, những nghiệp nhân bất thiện do chính mình đã tạo tác trước đây, bây giờ phải gánh nghiệp quả, phải chịu nghiệp báo, phải lãnh quả báo, không thể né tránh được, không thể đổ trút cho trời nhờ chuộc tội thế cho mình được, hay là nhờ các vị đại diện trời tuyên bố tha tội cho là hết sạch được đâu! Còn tô nước, lu nước hay hồ nước tượng trưng cho phước báo ít hay nhiều có được từ những nguyên nhân phước thiện do chính mình đã tạo tác trước đây, bây giờ có thể thụ hưởng kết quả tốt đẹp. Nhờ có phước báo hóa giải được ít nhiều những nghiệp quả, nghiệp báo, quả báo phải gánh chịu. Chuyện lớn hóa nhỏ, chuyện nhỏ hóa không, chính là nghĩa đó vậy.

Người đời thường nói: "Con người hại thì còn tránh được. Trời hại thì khỏi tránh!".

Sách cũng có các câu: "Chạy đàng trời không khỏi nắng", hay: "Lưới trời lồng lộng, tuy thưa mà không lọt".

Chữ "trời" trong các câu nói này nên được hiểu là nghiệp quả, hay nghiệp báo, nói chung là "quả báo", theo quan điểm của Phật giáo, chứ đâu có trời nào lại nỡ lòng hại con người khơi khơi, vô cớ, vô lý, vô lẽ như vậy.

Thực ra khi nghiệp quả, nghiệp báo, quả báo đến ngày giờ phải lãnh, phải gánh chịu, dù con người có chạy lên non, lên núi, chui vào hang, trốn trong nhà, ra ngoài đường, xuống dưới biển, bất cứ đi đến đâu, cũng không thể nào tránh được. Nghiệp quả, nghiệp báo, hay quả báo, cũng như phước báo, do con người tạo ra và theo con người từ kiếp này sang kiếp khác như hình với bóng vậy.

Chúng ta cũng đã thấy có những người xông pha ngoài chiến trận, hiểm nguy vô cùng, giữa lằn tên mũi đạn, nhưng không hề hấn gì. Ðến khi nằm ở trong nhà, lại tử thương vì đạn pháo kích!

Chúng ta thử xét thí dụ khác:

Một cục sỏi rớt xuống nước sẽ chìm lĩm ngay. Nếu cục sỏi đó được đặt trên một chiếc xuồng, dù nhỏ và bằng giấy, thì cục sỏi đó cũng không chìm được. Cũng như một người gây tội, mà không có phước báo, sẽ lãnh đủ hậu quả, quả báo, nghiệp báo. Nhưng nếu người đó có phước báo, do đã tạo tác nhiều việc phước thiện trước đây, thì tội nghiệp sẽ được giảm khinh.

Một chiếc máy bay rớt xuống biển sẽ chìm ngay. Nhưng một chiếc hàng không mẫu hạm có khả năng chuyên chở được hàng trăm, hàng ngàn chiếc máy bay, vượt qua biển lớn.

Theo luật pháp trên thế gian này cũng vậy, người nào gây tội sẽ phải đền tội tương xứng. Nhưng người nào có làm công lao gì đó, tội nghiệp sẽ được giảm khinh. Sách có câu: "Lấy công chuộc tội" hay "Ðoái công chuộc tội", chính là nghĩa đó. Ðó mới thực sự gọi là công bằng vậy.

Tóm lại, qua những tư duy chân chính này, chúng ta hiểu ra rằng cuộc đời dù có khổ đau, cay đắng, nhưng không vì thế mà bi quan chán đời, không tiêu cực, yếu đuối, van xin, cầu nguyện "ông Trời" do chính mình tưởng tượng ra, để tự dối mình, chính vì muốn chạy tội, muốn tránh né nghiệp quả, nghiệp báo, hay quả báo do chính chúng ta tạo tác. Trái lại, tinh thần của chúng ta sẽ mạnh mẽ hơn, tích cực hơn trong cuộc sống hằng ngày.

Chúng ta nhứt định làm tất cả việc phước thiện, dù lớn dù nhỏ, quyết tâm tránh tất cả việc bất thiện, dù nhỏ dù lớn. Chúng ta luôn luôn kiếm cách tìm dịp, giúp người giúp đời, trong phạm vi khả năng của mình, để cố gắng đem lại an lạc và hạnh phúc cho chính mình và cho những người chung quanh. Chúng ta luôn luôn giữ gìn tâm ý thanh tịnh, không bao giờ bận tâm nhớ nghĩ đến các việc phước thiện đã làm.

Hiểu được như vậy, làm được như vậy, chắc chắn cuộc đời của chúng ta sẽ giảm bớt khổ đau, tâm tư của chúng ta sẽ giảm bớt phiền não, tinh thần được khinh an, trí óc được thanh thản và những người chung quanh chúng ta chắc chắn cũng sẽ cảm nhận được niềm an lạc hạnh phúc cùng với chúng ta vậy.

Do đó, cuộc đời vui tươi và đẹp đẽ, an lạc và hạnh phúc, cửa thiên đàng cõi cực lạc rộng mở kể từ đây.

Sống không giận, không hờn, không oán trách
Sống mỉm cười với thử thách chông gai
Sống vươn lên theo kịp ánh ban mai
Sống chan hòa với những người chung sống
Sống là động nhưng lòng luôn bất động
Sống là thương nhưng lòng chẳng vấn vương
Sống yên vui danh lợi mãi coi thường
Tâm bất biến giữa lòng đời vạn biến !

Thích Chân Tuệ

Chuyến đò canh ba chở hoa vô niệm nhắc lại cho chúng ta một sự kiện về truyền thừa y bát cho vị Lục Tổ Huệ Năng, Giá trị của bài Pháp là kim chỉ nam cho người học Phật đốn ngộ chân tâm, bên cạnh đó, câu chuyện về Ngài Ngũ Tổ Hoằng Nhẫn và Lục Tổ Huệ Năng ẩn nhiều thoại ý trên bước đường tu tập và hành xử của người cầu đạo và hành đạo. Bài viết của Diệu Trân: Chuyến đò canh ba chở hoa vô niệm sẽ dẫn dắt chúng ta nghe lại câu chuyện trên

Hình ảnh những bến đó, những sân ga, gợi cho chúng ta sự linh động của đến, đi, chia tay và hội ngộ, khởi hành và điểm tới, tùy theo định hướng của từng đối tượng.
           
Suốt chặng đường đời, đã bao lần lữ khách đứng bên sông, đợi bóng một con đò, lòng bâng khuâng tưởng về nơi sẽ tới, người sẽ gặp ? Hay còi tầu giục giã sân ga có làm nôn nao bao người đi, kẻ ở ?

Nhân gian đã từng ngược xuôi muôn vạn chuyến Đi, Về, nhưng con đò kia, chuyến tầu nọ, hình như chỉ là “Nhạn quá trường không. Ảnh trầm hàn thủy. Nhạn vô di tích chi ý. Thủy vô lưu ảnh chi tâm”, chẳng lưu lại gì, như chim bay ngang trời, bóng chìm đáy nước. Chim không ghi lại hình ảnh của ý thì nước nào mà ghi được bóng dáng của tâm ?

Thế nên, nhân gian cứ đến và đi như gió thoảng mây trôi, cứ tiếp tục luân hồi chìm đắm, dù thảng hoặc, sách vở ghi lại những Đến và Đi “lịch sử”, theo quan niệm hạn hẹp của nhân gian. Chẳng hạn - một sự kiên thôi -như chuyến đi của tráng sỹ Kinh Kha, một mình một kiếm sang Tần với nhiệm vụ giết bạo chúa để cứu muôn dân. Thí dụ sự kiện này vì Kinh Kha được ca ngơi tới mức danh-từ-riêng “Kinh Kha” được người đời dùng như một tĩnh từ kép để nói về cái đẹp, cái uy dũng, cái hào khí ngất trời, thỉnh thoảng thấy trong thơ văn, như bước-chân kinh-kha, khí-phách-kinh-kha, tấm-lòng-kinh-kha v...v... Tráng sỹ Kinh Kha không hoàn thành được sứ mạng vì âm mưu bị bại lộ. Dù không ai luận anh hùng qua sự thành bại, nhưng những huyền thoại quanh việc Kinh Kha sang Tần có những điều tàn nhẫn quá đáng. Chẳng hạn, trong tiệc rượu vua quan triều thần khoản đãi trước lúc ra đi, Kinh Kha chỉ buột miệng khen cánh tay đẹp của một ca nhi dâng rượu thì sau đó ít phút, một mâm tặng phẩm phủ khăn lụa đỏ được đem ra. Kinh Kha mở tấm lụa, thảng thốt. Đó là đôi tay đẹp của người ca nhi vừa dâng rượu !!!!!!

Chuyến ra đi làm sao còn đẹp khi máu vô tội đã chảy vì bước chân người đi !?

Nhưng may thay, có những chuyến đi không tiện rượu, không nhã nhạc, không cả tấp nập tiễn đưa, nhưng những chuyến đi ấy còn rực rỡ hào quang đến nay, còn là đuốc soi đường, còn vô cùng vô tận lợi ích quần sanh.

             Các bạn có thì giờ không ? Chúng ta ôn bài nhé, chỉ là ôn bài thôi, vì câu chuyện này chúng ta đều đã được nghe qua ít nhiều nên trong khi ôn bài,  ta sẽ không chú tâm vào chi tiết nội dung mà sẽ nhìn bằng nhãn quan của người thưởng thức hội họa, nghĩa là nhìn toàn diện cái đẹp phảng phất, mênh mang đã tạo thành tuyệt tác phẩm, chứ không tấm tắc khen tranh vì bức này vẽ cái ly giống quá, bức kia vẽ bông hoa thật thắm tươi. Nhìn ngắm như thế, e rằng chúng ta chỉ thấy cảnh mà không thấy cái tâm đã tạo ra cảnh.
 
Bài ôn hôm nay là câu chuyện người thanh niên tên Huệ Năng, nhà nghèo, mù chữ, xuất thân từ đất Lĩnh Nam. Cha mất sớm, Huệ Năng làm nghề đốn củi nuôi mẹ, chưa từng bao giờ được đến trường tiếp nhận một chữ Thánh Hiền. Một lần giao củi tới nhà khách, Huệ Năng thoáng nghe tiếng tụng kinh. Dừng sát bên vách, ghé tai chăm chú, chàng thanh niên đó nghe được câu kệ “ Ưng vô sở trụ, nhi sanh kỳ tâm”. Chỉ câu kệ đó đã thúc đẩy Huệ Năng can đảm bước vào hỏi:

- Thưa ngài, ngài đang tụng kinh gì đó?
Khách bảo:
-Ta tụng kinh Kim Cang, do Ngũ Tổ Hoằng Nhẫn chùa Đông Thiền, huyện Hùynh Mai tuyên giảng.
-Thưa ngài, từ đây tới đó bao xa ?
- Đi khoảng ba mươi ngày sẽ tới, ngươi hỏi làm chi ?
- Thưa ngài, tôi muốn được nghe pháp vi diệu này.

Tấm lòng thiết tha cầu đạo của chàng thanh niên nghèo đã làm một thiện nhân cảm động.  Người ấy đưa cho Huệ Năng mười lạng bạc, bảo về thu xếp sự ăn ở cho mẹ già để yên tâm lên đường trực chỉ Hoàng Mai.

Nếu duyên chưa hội đủ, có kẻ xa lạ nào sẵn lòng đưa mười lạng bạc cho người thanh niên nhà quê, làm nghề đốn củi, chỉ vì ý muốn vu vơ là tìm thầy học đạo?
Chỉ chi tiết này cũng đủ khiến chúng ta rơi lệ, phải không quý đạo hữu? Vì nếu không an tâm về cái ăn, nơi ở của mẹ già thì người con hiếu thảo như Huệ Năng không bao giờ ra đi được, dù là đi tìm đạo.

Chuyến đi đó, tranh vẽ nào có thể đẹp hơn ?

Khi đến huyện Huỳnh Mai, Huệ Năng hỏi đường tới chùa Đông Thiền, vào bái yết Ngũ Tổ. Tổ hỏi:
 - Ngươi từ đâu ? Tới cầu chi ?
 - Thưa Tổ, con người Lĩnh Nam, tới cầu làm Phật.
 - Người Lĩnh Nam quê mùa, sao cầu làm Phật được?
 - Thưa Tổ, người tuy có Nam có bắc nhưng Phật tánh thì không phân chia Nam Bắc. Thân quê mùa này so với Tổ có khác nhưng Phật tánh trong thân này với thân Tổ nào sai khác chi đâu !

 Nghe thế, Tổ Hoằng Nhẫn vội nói:
 - Thôi được, hãy đi xuống nhà trù, lo công việc giã gạo.
  Huệ Năng quỳ xuống, lạy tạ Tổ đã thâu nhận và vâng lời, xuống nhà bếp lo giã gạo, bổ củi.

Chúng ta tưởng Tổ tàn nhẫn ư? Không đâu, Tổ quá từ bi đấy, vì ngài nhận ra ngay, thanh niên nhà quê này không phải tầm thường. Trước mặt đông đảo môn sinh của chùa Đông Thiền, Ngũ Tổ không muốn họ nhận ra sự quan tâm đặc biệt của Tổ đối với kẻ nghèo khổ, vừa từ xa đến. Đó là Tổ muốn bảo vệ Huệ Năng, không chỉ buổi đầu đó mà để cho an toàn, tám tháng sau Tổ cũng không ngó ngàng tới người thanh niên suốt ngày bửa củi, giã gạo dưới bếp.

Nhưng hạt đã gieo, phải tới lúc nẩy mầm. Đó là khi Tổ gọi toàn thể môn sinh, hơn một ngàn người tới, truyền rằng:
- Các con theo học ta đã lâu, nay tới lúc kiểm điểm lại thành quả mình. Mỗi người hãy làm một bài kệ, nói lên cái đã thấy biết của mình. Ta sẽ duyệt xét từng bài, hễ nội dung chứng tỏ đã ngộ, ta sẽ trao truyền y bát cho kẻ đó, lãnh trách nhiệm của vị Tổ thứ sáu.

Thật là một lời truyền vô cùng quan trọng. Cả ngàn môn sinh họp nhau bàn bạc rồi cùng đồng ý xin thầy Thần Tú đại diện, làm một bài thôi vì Thần Tú là người thông minh, trí tuệ nhất đại chúng, ai mà có thể làm hay hơn được!

           
Thần Tú viết bài kệ lên vách tường:
                        Thân thị như Bồ Đề
                        Tâm như minh kính đài
                        Thời thời cần phất thức
                        Vật sử nhạ trần ai
Đại ý, thân như cây Bồ Đề, tâm như tấm gương trong, phải luôn lau chùi quét dọn cho bụi khỏi bám vào. 

Bài kệ được các đồng môn của Thần Tú nức nở khen hay, ai cũng thuộc, cũng đọc nghêu ngao suốt ngày, cho đến nơi nhà bếp, Huệ Năng cũng nghe được. Người thanh niên suốt tám tháng trời chỉ im lặng bổ củi, giã gạo, đã mon men đến bức tường có bài kệ đó, nhờ một người đọc lại cho nghe. Nghe xong, Huệ Năng bảo người ấy:
 - Tôi cũng có bài kệ, nhưng không biết chữ, xin huynh viết lên giúp tôi được không ?
 Bài kệ của Huệ Năng như vầy:
                        Bồ Đề bổn vô thụ
                        Minh kính diệc phi đài
                        Bản lai vô nhất vật
                        Hà xứ nhạ trần ai.
Đại ý, Bồ Đề - ví như thân- thật ra chẳng phải cây, tâm sáng như gương thì chẳng cần đài, bản chất đích thực KHÔNG LÀ GÌ CẢ thì lấy chỗ đâu cho bụi bám mà phải lo lau chùi !

Kệ của Thần Tú ở thể xác định, kệ Huệ Năng ở thể phủ định, hoàn toàn trái ngược. Khi hai bài kệ được viết gần nhau, đại chúng đều sửng sốt !
 Ngay đêm đó, Ngũ Tổ Hoằng  Nhẫn xuống nhà bếp, tìm Huệ Năng.
 - Ngươi biết vì sao ta không hỏi han chi tới ngươi trong tám tháng qua không ?
 Huệ Năng quỳ xuống:
 - Đa tạ sự che chở của sư phụ, đệ tử đã biết,
 - Tốt.
Và Tổ dùng gậy trúc, gõ xuống sàn ba tiếng, rồi thong thả đi ra.

            
Canh ba đêm đó, Huệ Năng tuân theo hiệu lệnh, lặng lẽ lên phòng Tổ. Cửa được đóng kín lại ngay sau khi Huệ Năng bước vào. Dưới ánh nến lung linh, trò kính cẩn quỳ gối, nhận Y Bát và lời chỉ dạy:
 - Ngươi nay là Tổ thứ sáu, nhưng chưa thuận duyên để truyền giáo. Ngay đêm nay, ngươi phải lập tức lên đường, cố gắng bảo trọng thân mạng vì sự tranh giành Y Bát này sẽ xảy ra. Ta không có sự chọn lựa nào khác. Vậy hãy đi ngay trước khi trời sáng.
- Bạch sư phụ, con từ xa tới, nay biết phương hướng nào mà đi đâu ?
- Chớ lo, ta sẽ đưa ngươi một đoạn thuyền

Đêm đó, trời không trăng nhưng đầy sao. Bến đò Cửu Giang vắng vẻ, u tịch nhưng hương đêm lãng đãng làn nhang trầm phảng phất từ tàng-kinh-các nào. Trong không gian huyền hoặc đó, con đò nhỏ tách khỏi bờ lau, trôi êm về phương Nam. Sao trời lấp lánh trên áo nâu sồng của một già, một trẻ, không nói lời nào mà đang trao truyền muôn vạn lời.

Chuyến đò rời nhánh sông Cửu Giang vào canh ba đêm ấy đã để lại cho chúng ta bao tặng phẩm vô gía từ tấm lòng nhị vị Đại-Sư. Con đò nhỏ chở đầy từ tâm, độ lượng của Ngũ Tổ và trí tuệ, nhẫn nhục của Lục Tổ đã thành những trang Bảo Đàn Kinh châu ngọc, dẫn dắt chúng sanh nhận ra “Bản lai vô nhất vật”.
 “Chẳng nghĩ thiện, chẳng nghĩ ác thì bản lai của anh là gì?”
Đó là bài pháp đầu tiên Lục Tổ độ cho người toan ám hại mình để giành Y Bát. 
Sau đó, suốt mười lăm năm sống ẩn dật với đám thợ săn vì biết chưa hội đủ thuận duyên hoằng pháp, nhưng mười lăm năm đó, Lục Tổ Huệ Năng cũng đã phương tiện, độ cho bọn người chỉ biết một cách duy nhất để tìm thực phẩm là săn bắn.

Khi duyên đã đủ, Lục Tổ rời rừng núi, tìm đến chùa Pháp Tánh tỉnh Quảng Châu, nơi pháp sư Ấn Tông đang giảng kinh Niết Bàn. Hôm đó, trời nhiều gió làm lay động những màn, phướn treo quanh giảng đường. Lục Tổ  nghe thấy hai vị tăng  đối thoại, người thì bảo “gió động”, người kia nhất định không phải gió, mà là “phướn động”.
Khi ấy, Lục Tổ đến bên, nhẹ nhàng bảo:
- Không phải gió động cũng chẳng phải phướn động mà là tâm quý vị động đó thôi.
Vừa nghe như thế, hai vị tăng bỗng ngộ. 
Đó là bài pháp thứ hai mà Lục Tổ dạy cho chúng sanh. Giai thoại này lập tức đến tai pháp sư Ấn Tông đang ngồi trên tòa cao giảng kinh. Pháp sư cho mời người thanh niên có dáng vẻ nghèo nàn, lam lũ đó tới gần. Khi biết Huệ Năng từ Hoàng Mai đến, pháp sư hỏi:
- Ngũ Tổ Hoàng Nhẫn dạy ông những gì?
- Chỉ luận về sự “thấy tánh”
- Còn thiền định và giải thoát thì sao?
- Đó là hai pháp nên chẳng phải Phật pháp vì nếu đích thực Phật pháp thì phải là pháp không hai.
Pháp sư Ấn Tông chưa hiểu kịp, bèn khẩn khoản:
- Xin ông dạy rõ hơn.
- Tỷ như thiện căn có hai mặt: thường, hoặc vô thường. Tỷ như Uẩn và Giới, kẻ phàm phu phân biệt là hai, khi liễu ngộ mới thấy tánh của chúng là không hai. TÁNH KHÔNG HAI CHÍNH LÀ PHẬT TÁNH, là thể trong suốt, chẳng thường cũng chẳng vô thường nên không hề bị đoạn lìa. Phật tánh đó, chúng sanh hoặc nhận ra, hoặc chưa nhận ra chứ không thể lưng chừng như ác lẫn thiện, đẹp lẫn xấu.
 Đó là bài pháp thứ ba, Lục Tổ tuyên giảng khi chưa chính thức đăng đàn thuyết pháp.

Chính ba bài pháp đầu tiên này là nền tảng cho pháp môn Vô Niệm, mà Lục Tổ Huệ Năng đã hết lòng truyền dạy lại cho môn đồ, tứ chúng, để sớm nhận ra điều quan trọng, rốt ráo mà Chư Phật bao đời đã khổ công mong chúng sanh đạt tới. Đó là, NHẬN RA ĐƯỢC PHẬT TÁNH CỦA MÌNH
Đa tạ tuệ nhãn của Ngũ Tổ Hoằng Nhẫn đã nhìn suốt “kỳ tâm” của người thanh niên đất nghèo khổ Lĩnh Nam để hậu sinh được có Lục Tổ Huệ Năng.
Đa tạ con đò canh ba năm xưa, đã “Ưng vô sở trụ”, xuôi êm giòng pháp diệu kỳ để tròn đầy huyền nghĩa câu kinh lóng lánh Kim Cương:
“Ưng vô sở trụ. Nhi sanh kỳ tâm”
 
Diệu Trân

Author Name

Biểu mẫu liên hệ

Tên

Email *

Thông báo *

Được tạo bởi Blogger.